#nedir
54 discoveries · Hand-picked discoveries from the open web, newest first.
-
Kimyasal Denge Nedir? Tersinir Tepkimeler Neden Dengeye Ulaşır?
Kimyasal denge (İng: "chemical equilibrium"), tersinir bir tepkimede ileri ve geri tepkime hızlarının birbirine eşitlendiği, girenler ile ürünlerin derişimlerinin zamanla sabit kaldığı dinamik durumdur.[1] Bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken başlangıç maddeleri olan girenler okun sol tarafına,…
Evrim Ağacı · TR
-
Metalik Bağ Nedir? Metaller Elektriği Neden İletir?
Metalik bağ (İng: "metallic bond"), bir araya gelen metal atomlarının dış orbitallerinin örtüşmesiyle tüm yapıya yayılan değerlik elektronları ile pozitif yüklü atom gövdeleri arasında kurulan kimyasal bağlanmadır. Mutfakta kullanılan alüminyum folyo ile duvarların içinden geçen bakır tel gibi metal…
Evrim Ağacı · TR
-
Hareket Nedir? Hareket Türleri Nasıl Sınıflandırılır?
Hareket, seçilen bir referans sistemine (İng: "frame of reference") göre bir cismin konumunda meydana gelen değişimdir. Fizikte bu konum değişimi öteleme, dönme ve periyodik hareket gibi türler altında incelenmektedir. Bir cismin bütün noktalarının birbirine paralel yollar izleyerek ilerlemesi öteleme…
Evrim Ağacı · TR
-
Garip Akımı Nedir?
Garip akımı, edebiyat araştırmalarında Birinci Yeni adıyla da anılan ve Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu ile Melih Cevdet Anday tarafından kurulan yenilikçi bir Türk şiir hareketidir.[1] Bu üç şair, yalınlığı sanatın özü saymıştır.[1] Hareketin ilk şiirleri 1930'ların ortalarında Varlık dergisinde…
Evrim Ağacı · TR
-
Limit Hız Nedir? Formülü Nasıl Kurulur?
Limit hız (İng: "terminal velocity"), bir akışkan içinde hareket eden katı bir cismin karşılaştığı akışkan direncinin hareketi sürdüren kuvvete eşitlenmesiyle ulaştığı sabit hız değeridir. İster atmosferde paraşütü henüz açılmamış bir paraşütçü ister durgun bir gölde dibe çöken mikroskobik bir tortu…
Evrim Ağacı · TR
-
Ebob ve Ekok Nedir? Nasıl Hesaplanır?
En büyük ortak bölen (EBOB) ve en küçük ortak kat (EKOK), iki ya da daha fazla tam sayının ortak ölçüsünü ve ortak buluşma noktasını veren temel sayı teorisi kavramlarıdır. Birincisi sayıların hepsini kalansız bölen en geniş ölçüyü, ikincisi hepsine kalansız bölünen en küçük pozitif sayıyı göstermektedir.Gündelik…
Evrim Ağacı · TR
-
Çokgen Nedir? Çokgenlerin Özellikleri Nelerdir?
Çokgen, sonlu sayıda doğru parçasıyla sınırlanan ve her parçanın iki uç noktasında başka bir parçayla birleştiği kapalı, iki boyutlu bir düzlem şeklidir.[1][2] Şekli oluşturan doğrusal parçalara kenar, kenarların birleştiği uç noktalara ise köşe adı verilmektedir. Temel tanımda bu sınır hiçbir noktada…
Evrim Ağacı · TR
-
Orhun Yazıtları Nedir? Göktürk Abideleri Ne Anlatır, Nasıl Okundu?
Orhun Yazıtları, İkinci Türk Kağanlığı döneminden kalan ve bugün Moğolistan'ın orta kesimindeki Orhun Vadisi'nde duran yazılı taş anıtlardır. Bu kağanlığın dönemi 682 ile 745 yılları arasına tarihlenmektedir.[3] Anıtların en büyük ikisi Kül Tigin ile kardeşi Bilge Kağan'ın anısına dikilmiş ve bu taşların…
Evrim Ağacı · TR
-
Gazel ve Kaside Nedir? İki Nazım Biçimi Birbirinden Nasıl Ayrılır?
Gazel ve kaside, Divan edebiyatı geleneğinde Arap-Fars kökenli niceliksel ölçü sistemiyle yazılan, beyitler halinde kurulan ve şiir boyunca tek bir vezin ile tek bir ana kafiyeyi sürdüren iki temel nazım biçimidir. Her iki biçim de aynı yapı taşları üzerinde yükselmektedir. Ancak gazel daha kısa yapısıyla…
Evrim Ağacı · TR
-
Doğrusal Fonksiyon Nedir? Doğrusal Fonksiyonun Grafiği Nasıl Çizilir ve Eğimi Nasıl Bulunur?
Doğrusal fonksiyon (İng: "linear function"), her girdiye tek bir çıktı atayan, değişim hızı sabit kalan ve grafiği bir doğru olan fonksiyondur. Gerçek sayılarda bu fonksiyon ailesi, koşuluyla veya eğim ile yazıldığında biçimindedir.[1] Her girdiyi doğrudan kendisine eşleyen kuralı ise ailenin referans…
Evrim Ağacı · TR
-
Mutlak Değer Fonksiyonu Nedir? Mutlak Değer Grafiği Nasıl Çizilir ve Nitel Özellikleri Nelerdir?
Mutlak değer fonksiyonu (İng: "absolute value function"), bir gerçek sayıyı sayı doğrusu üzerindeki sıfıra olan uzaklığıyla eşleyen ve negatif girdileri ters işaretlisine dönüştürerek negatif olmayan çıktılar üreten parçalı bir fonksiyondur.[6] Bu temel kural matematikte biçiminde gösterilmektedir.…
Evrim Ağacı · TR
-
Anı Nedir? Hatıra Türünün Özellikleri ve Örnekleri Nelerdir?
Anı (İng: "memoir"), genellikle yaşanmış olayların üzerinden zaman geçtikten sonra, kişisel belleğe dayanarak kaleme alınan edebi türdür.[5] Türkçede anı, hatıra ve hatırat kelimeleri aynı kavram alanında kullanılmaktadır. Anı, genellikle bütün bir ömrü anlatan otobiyografiye göre daha dar bir zaman…
Evrim Ağacı · TR
-
Saf Şiir Nedir? Cumhuriyet Döneminde Saf Şiirin Temsilcileri Kimlerdir?
Saf şiir (İng: "pure poetry"), okura öğretici bilgi aktarmaktan ziyade estetik haz vermeyi amaçlayan bir şiir anlayışıdır.[1] Türk edebiyatı incelemelerinde bu yönelim için öz şiir adı da kullanılmaktadır.[4] Bu yaklaşımda şiir, biçim ve dilde estetik mükemmellik (İng: "aesthetic perfection") arayışı…
Evrim Ağacı · TR
-
Toplumcu Şiir Nedir? Toplumcu Gerçekçi Şiirin Özellikleri ve Şairleri Nelerdir?
Toplumcu şiir, toplumsal sorunları ve belirli bir düşünce dizgesini merkeze alan geniş kapsamlı bir edebi yönelimdir. Bu yönelimin Marksist öğretiden beslenen kolu olan toplumcu gerçekçilik (İng: "socialist realism") ise insan, toplum ve üretim ilişkilerini devrimci gelişimi içinde betimleyen sanat…
Evrim Ağacı · TR
-
Sanayi Devrimi Nedir? Sanayi Devrimi Sonrası Yaşanan Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişimler Nelerdir?
Sanayi Devrimi, tarıma ve el sanatlarına ağırlık veren toplumlardan, malların başlıca makinelerle üretildiği sosyoekonomik yapılara geçiştir.[1] Bu geçişi ilk yaşayan ülke Büyük Britanya'dır. Britanya'da malların üretimi 18. yüzyılda makineleşmeye başlamış, ancak dönüşüm sadece üretimi etkilememiş,…
Evrim Ağacı · TR
-
Dünyada Ticaret Nedir? Ülkeler Neden ve Nasıl Ticaret Yapar?
Dünyada ticaret, malların ve hizmetlerin ülke sınırlarını aşarak alınıp satılmasıdır. Her ülke bazı malları dışarıya göndermekte, bazılarını da dışarıdan getirmektedir ve bu alışverişin temelinde, ülkelerin bazı malları ötekilerden daha düşük fırsat maliyetiyle üretebilmesi vardır. Bugün bu iş bölümü…
Evrim Ağacı · TR
-
Kimyasal Tepkime Nedir? Tepkime Türleri Nelerdir ve Denklemler Nasıl Denkleştirilir?
Kimyasal tepkime (İng: "chemical reaction") veya kimyasal değişim (İng: "chemical change"), başlangıçtaki maddelerden farklı kimyasal kimliğe sahip bir veya daha fazla yeni madde türünün oluşmasıdır. Bu dönüşüm sırasında maddelerin taneciklerini bir arada tutan mevcut kimyasal bağlar kırılmakta ve atomların…
Evrim Ağacı · TR
-
İki Kategorik Değişkenli Veriler Nedir? Çapraz Tablolarda Göreli Frekanslar Nasıl Hesaplanır?
İki kategorik değişkenli veriler, sayısal bir ölçüm ölçeğine dayanmayan iki ayrı nitel özelliğin aynı araştırma birimleri üzerinde sınıflandırılarak satır ve sütunlarda birlikte özetlendiği veri yapılarıdır.[1][12] Bu yaklaşımın tarihsel temeli Karl Pearson'ın 1904 tarihli olumsallık çalışmasına uzanmaktadır.…
Evrim Ağacı · TR
-
Hücresel Solunum Nedir? Glikoliz, Krebs Döngüsü ve Elektron Taşıma Zinciri Nasıl İşler?
Hücresel solunum, glikozun kimyasal bağlarında depolanan enerjiyi bütün canlıların kullanabileceği bir biçime dönüştüren metabolik yolaklar bütünüdür.[1] Fotosentez yapan üretici canlılar, güneşten gelen ışık enerjisini yakalayarak glikoz moleküllerinin kimyasal bağlarında depolanan kimyasal enerjiye…
Evrim Ağacı · TR
-
İklim Sistemi Nedir? İklim Sisteminin Bileşenleri ve Değişkenleri Nelerdir?
İklim sistemi, atmosfer, hidrosfer, kriyosfer, litosfer ve biyosferden oluşan beş ana bileşeni ve bu bileşenlerin birbirleriyle etkileşimlerini kapsayan küresel sistemdir.[1] Dar anlamda iklim ise bu sistemde ölçülen niceliklerin ortalamasının ve değişkenliğinin istatistiksel tanımıdır. İklim elemanları…
Evrim Ağacı · TR
-
Tepkime Hız Denklemi Nedir? Tepkime Mertebesi ve Hız Sabiti Nasıl Bulunur?
Tepkime hız denklemi (İng: "rate equation"), bir kimyasal tepkimenin ilerleme hızı ile giren maddelerin derişimleri arasındaki matematiksel ilişkiyi açıklayan ifadedir.[1] Kimyasal tepkimelerde hız (İng: "reaction rate"), belirli bir zaman aralığında ne kadar girenin tüketildiğinin veya ne kadar ürünün…
Evrim Ağacı · TR
-
Elektroliz Nedir? Elektrolitik Hücreler Nasıl Çalışır?
Elektroliz (İng: "electrolysis"), dış bir devrenin yeterli elektrik gerilimi uygulayarak kendiliğinden gerçekleşmeyecek bir kimyasal tepkimeyi yürüttüğü süreçtir.[3] Bu sürecin gerçekleştiği düzeneğe elektrolitik hücre (İng: "electrolytic cell") adı verilmektedir. Bu hücrelerde elektrik enerjisi doğrudan…
Evrim Ağacı · TR
-
Sanayi Devrimi Nedir? Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişimler
Sanayi Devrimi, tarıma ve el sanatlarına ağırlık veren toplumlardan, malların başlıca makinelerle üretildiği sosyoekonomik yapılara geçiştir.[1] Bu geçişi ilk yaşayan ülke Büyük Britanya'dır. Britanya'da malların üretimi 18. yüzyılda makineleşmeye başlamış,[14] ancak dönüşüm sadece üretimi etkilememiş,…
Evrim Ağacı · TR
-
Stokiyometri Nedir? Tepkimelerde Mol Oranları ve Hesaplamalar Nasıl Yapılır?
Stokiyometri (İng: "stoichiometry"), kimyasal bir tepkimede tüketilen maddeler ile üretilen maddelerin miktarları arasındaki nicel ilişkilerdir.[5] Kimyasal süreçler atomların ve moleküllerin yeniden düzenlenmesiyle gerçekleşmektedir. Ancak bu tanecikler tek tek sayılamayacak kadar küçüktür.[2][4] Bu…
Evrim Ağacı · TR