Science

Kara Ütopya’ya yanıt Avrupalı gençlerden geldi

Elinizdeki sayının kapak dosyası “Kara Ütopya” ve “Karanlık Aydınlanma” akımlarını inceliyor. Özcan Buze’nin ve Ceyhun Balcı’nın makaleleri, 32. Ütopyalar Toplantısında yaptıkları sunuşların genişletilmiş ve düzenlenmiş hali. “Ütopya” ve “Aydınlanma” gibi sözcüklerin başına “kara” ve “karanlık” sıfatları pek yakışmıyor elbette. Ama bunlar karanlık akımların bizzat yaratıcılarının kendilerine uygun gördükleri sıfatlar. İnsandan, toplumdan, doğadan, üretimden kopmuş günümüz […] The post Kara Ütopya’ya yanıt Avrupalı gençlerden geldi first appeared on Bilim ve Gelecek .

Bilim ve Gelecek · TR

Karanlık Aydınlanma üzerine

Ceyhun Balcı Okuyacağınız yazının kısaltılmış sürümü 3-4 Ekim 2026’da İzmir, Karaburun’da yapılan ana teması “Kara Aydınlanma” olan 32. Ütopyalar Toplantısı’nda “Kara(nlık) Aydınlanma, Demografi, Sağlık” başlığıyla sunulmuştur. Çok da duyulmamış, duyulmuş olsa da ayrıntısı bilinmeyen bir kavram “Karanlık Aydınlanma”. Yapay Zekâ’nın başımıza getirebilecekleri iyisiyle kötüsüyle tartışılırken önü alınamayan teknolojik gelişmelerin insanlığı nasıl etkileyeceği konusu gündemde yer […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylı

Bilim ve Gelecek · TR

Teknoloji şirketlerinin yaramaz ajanları

Bilişim Dünyasından / İzlem Gözükeleş OpenAI, 21 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, daha önce benzeri görülmemiş bir güvenlik olayını araştırmak için Hugging Face ile işbirliği yaptıklarını duyurdu. Siber yeteneklere sahip OpenAI modelleri, bir kıyaslama (benchmark) değerlendirmesi sırasında Hugging Face üretim ortamını tehlikeye atmıştı. Gary Marcus, yaşananları şöyle özetliyor1: “OpenAI, sistemlerini ‘ExploitGym’ adlı bir güvenlik kıyaslama […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The po

Bilim ve Gelecek · TR

2026 Nobel Kimya Ödülü: Yaşamın ayna simetrisi ve tek yönlü tercihi

Derleyen: Cem Oran Bu yılki Kimya Nobel Ödülü’ne, yaşamın neden bir molekülün iki ayna görüntüsünden birini tercih ettiği sorusuna cevap bulmamızda önemli katkıları olan iki kimyacı layık görüldü. Paris-Sud Üniversitesinden Henri B. Kagan ve Tokyo Bilim Üniversitesinden Kenso Soai’nin İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinden yapılan açıklamada hem ilaç ve diğer biyolojik malzemelerin sentezinde hem de doğanın mekanizmalarını […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post 2026 Nobel Kimya Ödülü: Y

Bilim ve Gelecek · TR

Bu yazıda yapay zekâ desteği alınmamıştır

Ender Helvacıoğlu Fazla iddiamın olmadığı bir konuda yazacağım. Amacım bir sorunsalı ortaya koymak, fikir almak, biraz da dertleşmek. Bilim ve Gelecek’in geçtiğimiz sayısının (Ekim 2026) kapağı “Matematikte yapay zekâ depremi” başlığını taşıyordu. Matematikçi Ali Törün’ün makalesi konuyla ilgili olanların bildiği bir olaydan yola çıkıyordu: Eylül ayı içinde bir YZ şirketi olan OpenAI, Clay Matematik Enstitüsü […] The post Bu yazıda yapay zekâ desteği alınmamıştır first appeared on Bilim ve Gelecek .

Bilim ve Gelecek · TR

Yapay zekâ, insan ve Kara Ütopya

Özcan Buze Bu metin, 32. Ütopyalar Toplantısı’nda (Karaburun) sunulan bildirinin genişletilmiş hâlidir. Dört yüz yıl önce bir vaat Dört yüz yıl önce, 1626 yılında, Francis Bacon’ın elinden çıkan ve ölümünden sonra yayımlanan küçük bir kitap, modern dünyanın en derin vaadini dile getirdi. Kitabın adı Yeni Atlantis’ti. Bacon, hayalindeki bir adada, Süleyman Evi adını verdiği bir […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Yapay zekâ, insan ve Kara Ütopya first appeared on Bilim ve Gelecek .

Bilim ve Gelecek · TR

Fizik üzerine kurmaca bir söyleşi

Oğuz İnel – Sayın hocam hoş geldiniz, şeref verdiniz. Davetimizi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ederiz. – Ben de nazik davetiniz için teşekkür ederim. Öncelikle böylesi bir söyleşi fikri için derginizi ve sizleri kutlamak isterim. Bu söyleşinin yararlı olabilmesi için sorularınızı elimden geldiğince basit ve anlaşılır bir şekilde yanıtlamaya çalışacağım. – Bu söyleşi için önce […] Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği . The post Fizik üzerine kurmaca bir söyleşi first appeared on Bilim ve Gelecek

Bilim ve Gelecek · TR

Bilim ve Gelecek Kasım sayısı çıktı!

PARANTEZ / Ender Helvacıoğlu Bu yazıda yapay zekâ desteği alınmamıştır KAPAK DOSYASI Özcan Buze Yapay zekâ, insan ve Kara Ütopya Ceyhun Balcı Karanlık Aydınlanma üzerine BİLİŞİM DÜNYASINDAN / İzlem Gözükeleş Teknoloji şirketlerinin yaramaz ajanları Oğuz İnel Fizik üzerine kurmaca bir söyleşi 2026 NOBEL ÖDÜLLERİ Özgür Can Özüdoğru 2026 Nobel Fizik Ödülü En küçüklerin dünyasının evrendeki […] The post Bilim ve Gelecek Kasım sayısı çıktı! first appeared on Bilim ve Gelecek .

Bilim ve Gelecek · TR

Ergenekon Destanı: Konusu, Kaynakları ve Anlamı

Ergenekon Destanı, düşmanlarına yenilen bir boyun dağlarla kapalı bir vadiye sığınıp çoğalmasını ve sonunda dağı eriterek dışarı çıkmasını anlatan bir köken anlatısıdır.[1] Anlatının bu yazıda izlediğimiz en eski yazılı biçimi ise Gazan Han'ın veziri Reşidüddin Fazlullah'ın derlediği Camiü't-Tevarih'te…

Evrim Ağacı · TR

ZWO Yılın Astronomi Fotoğrafçısı Yarışmasının Kazananları Belli Oldu: Büyük Ödülü Hangi Kare Kazandı?

Gökyüzünün derinlikleri, evrenin akıl almaz estetiğini gözler önüne seren eşsiz manzaralar barındırıyor. Yıl boyunca amatör ve profesyonel astrofotoğrafçıların yakaladığı büyüleyici kareleri değerlendiren ZWO Yılın Astronomi Fotoğrafçısı yarışmasının bu yılki sonuçlarına baktığımızda insan emeği ile…

Evrim Ağacı · TR

Biyonik Gözler Görme Kaybını Geri Getirebilir mi?

Star Trek, The Terminator veya William Gibson'ın siberpunk romanı Neuromancer evrenlerine adım attıysanız gelişmiş elektronik görüşün bilim kurgunun temel ögelerinden biri olduğunu bilirsiniz. Günümüzde bir zamanların fütüristik kurguları gerçeğe dönüşüyor. Araştırmacılar kaybedilen görme yetisinin…

Evrim Ağacı · TR

Bilim İnsanlarının Hâlâ Çözemediği 5 Hayvan Davranışı Nedir?

Hayvanlar âlemi tuhaf, büyüleyici ve zaman zaman oldukça kanlı bir yer. Yaprak bitlerini yetiştiren karıncalar da var, gözlerinden kan fışkırtarak avcıları caydıran kertenkeleler de. Bazı memeliler gebeliği erteleyerek yavrularına hayatta kalma konusunda daha iyi bir şans verebiliyor. Bazı yengeç türleri…

Evrim Ağacı · TR

Hayvanları İsimlendirmek Çocukların Et Tüketimini Azaltabilir mi?

Günlük beslenme düzenimizde et tüketimini azaltmanın; sağlık risklerini düşürdüğünü, çevresel sürdürülebilirliği artırdığını ve hayvan refahına katkı sağladığını biliyoruz. Peki çocukların besin tercihleri söz konusu olduğunda empati duygusu ne kadar belirleyici olabiliyor? Polonya'daki SWPS Üniversitesinden…

Evrim Ağacı · TR

Yeni Nesil Yapay Zekâ Gelecekteki Uzay Üslerinin Haritasını Çıkarmaya Yardımcı Olabilir mi?

Başarılı bir yolculuk planlamak zor olabilir, hedef uzay olduğunda ise iş çok daha zorlaşır. Uzay görevleri henüz fırlatılmadan önce bile olağanüstü miktarda bilimsel hazırlık ve veri analizi gerektirir. Bu süreç yıllar sürebilir. Uzay ajansları Ay'da kalıcı bir varlık kurmak için yarışırken bu bilgileri…

Evrim Ağacı · TR

Kalıcı Yaz Saati Uygulaması Okulları Nasıl Etkileyebilir?

Uyku hem zihinsel hem de fiziksel esenliğimizin temel taşıdır. Yılda iki kez yapılan saat değişimlerini sonlandırarak kalıcı yaz saati uygulaması rejimine geçme kararları; Kanada'nın Britanya Kolumbiyası, Kuzeybatı Toprakları, Alberta, Manitoba ve kuzeybatı Ontario gibi bölgelerinde yaşayan pek çok…

Evrim Ağacı · TR

Tully Canavarı Nedir ve Evrim Ağacının Neresinde Yer Alır?

Evrimsel süreçte kimi zaman bildiğimiz hiçbir canlı grubuna uymayan, öylesine tuhaf ve büyüleyici organizmalarla karşılaşırız ki paleontologların bu canlıları sınıflandırmakta neden bu kadar zorlandığını çok iyi anlarız. İşte Tully canavarı (Lat: "Tullimonstrum gregarium") tam olarak böylesi bir canlıdır.…

Evrim Ağacı · TR

Scientists crack 60-year efficiency challenge in organic solar tech with new design

For more than six decades, scientists have been developing organic solar cells as a lightweight,...

Interesting Engineering · EN

Water-resistant microneedles made by MIT for vaccinating small farmed fish

Researchers at the Massachusetts Institute of Technology (MIT), working with the U.S. Department of Agriculture...

Interesting Engineering · EN

70,000Wh energy storage system built with old EV batteries retains over 90% capacity

A German startup has given old e-scooter batteries a second life by using them to...

Interesting Engineering · EN

US Marine Corps’ Viper and Venom Helicopters set for major SPINE upgrades

The US Marine Corps is preparing a major upgrade for its AH-1Z Viper attack helicopters...

Interesting Engineering · EN

World’s oldest? 66-pound Stone Age anchor found 65 feet down on Norwegian seabed

Archaeologists in western Norway have recovered a grooved, 66-pound stone from the seabed beneath a...

Interesting Engineering · EN

Solid-state battery survives 400°F heat, exceeds 1,200 cycles, targets 600-mile range

Next-generation all-solid-state batteries are gaining attention in the electric vehicle battery market, with several battery...

Interesting Engineering · EN

Bizarre cyberattack turns supermarket freezers into 122-degree ovens in six countries

Cyberattacks against supermarket refrigeration systems have disrupted grocery operations across Europe, with hackers remotely manipulating...

Interesting Engineering · EN

US student’s jet-powered drone hits 491 mph to claim world’s fastest-flight record

A jet-powered drone built in the dormitory of a U.S. university broke the world record...

Interesting Engineering · EN